پتوس – Pothos – Epipremnum aureum
پوتوس∗ یا پتوس یا لوکَژ (نام علمی: Epipremnum aureum) از خانواده گلشیپوریان∗، جنس پوتوسها∗ و بومی جزایر سلیمان است. این گیاه را در گلخانههای گرم نگهداری و تکثیر میکنند، ارزش تزئینی آن مرهون رنگهای ابلق مرکب زرد تند و سفید مایل به کرم است. پوتوس از گیاهان آپارتمانی بالارونده است.
زیرخانوادهای که پوتوس به آن تعلق دارد، برگانجیریوارها∗ است.[۱]همچنین جزو گیاهان رونده محسوب میشود و رشد سریعی دارد به این معنا که پس از بلند شدن ساقهها و رشد برگها میتوان یک مسیر را برایش مشخص نمود و این توانایی را دارد که در مسیر مورد نظر شما بدون خاک و تنها با در آب ماندن رشد کند و مکان مورد نظر را به مکانی زیبا و دلانگیز تبدیل کند. علاوه بر زینت بخشیدن به محیط این گیاه به تصفیه هوا نیز کمک میکند و نقش به سزایی در تولید اکسیژن و پاکسازی هوا دارد. پتوس یکی از بادوام ترین و مقاوم ترین گیاهان آپارتمانی است. این گیاه زیبا و سبز رنگ را می توان در همه خانه ها نگهداری کرد. فرقی ندارد نور کافی وجود داشته باشد یا نور کم. پتوس سازگاری بالایی با کم نوری دارد. سریع الرشد است و تکثیر آن از طریق قلمه ساقه به راحتی قابل انجام است. برای داشتن گیاه شاداب با رشد بهتر، در فصل رشد گیاه را هر دو هفته یکبار با کود کامل تقویت کنید. میتوان از کودهای پودری جامد که حاوی سه عنصر اصلی نیتروژن، پتاسیم و فسفر هستند و به نام کود سه بیست نیز شناخته میشوند، هر دو هفته یک بار در فصل بهار و تابستان، برای تقویت و رشد بهتر گیاه، استفاده نمود. دریافت نور خورشید به صورت غیر مستقیم هم گیاه سبزتر با رشد بیشتر را برای شما فراهم خواهد کرد. گونه های مختلف پتوس از جمله پتوس سبز، پتوس حصیری، پتوس ارتشی، پتوس نئون، پتوس ابلق، پتوس مرمری و … وجود دارد.
مشخصات و ویژگی های پتوس – Pothos – Epipremnum aureum
آب و خاک
معمولی و کم آبپس از خشک شدن عمق حدود ۶ سانتیمتری خاک زمان آبیاری مجدد است.
مخلوطی از پیتماس، خاک برگ و ماسه، پرلیت بستر مناسبی برای پتوس است.
نور و دما
آفتاب غیر مستقیمگیاه پوتوس آفتاب غیر مستقیم را میپسندد و آفتاب مستقیم برای پوتوس خوب نیست.
برنامه کوددهی و کود مناسب
دو هفته یکباربرای کوددهی پتوس میتوانید هر دو هفته یکبار آن را کوددهی کنید.
کود گیاهان آپارتمانی تایمکس برای این گیاه یک پیشنهاد مناسب است.
کاشت و تکثیر
قلمه و خوابانیدناین گیاه را میتوانید به راحتی در آب نگهداری کنید که این کار باعث میشود گیاه ریشه دهد. پس از گذشت حداکثر چند ماه حتماً گیاه ریشه دار شده را به خاک انتقال دهید.
تکثیر این گیاه بسیار آسان است و از روش قلمه و خوابانیدن تکثیر میشود.
سمی بودن
سمی برای انسان و حیواناین گیاه برای انسان و حیوانات خانگی سمی محسوب میشود.
چرا پوتوس سمی است؟
پوتوس حاوی بلورهای اکسالات کلسیم است که در صورت بلعیده شدن یا تماس با پوست و غشاهای مخاطی میتواند عوارضی ایجاد کند. این ماده میتواند باعث تحریک شدید در دهان، گلو و دستگاه گوارش شود.
تأثیرات سمی پوتوس بر انسان
اگر فردی برگ یا ساقهی پوتوس را بجود یا بخورد، ممکن است علائم زیر را تجربه کند:
- احساس سوزش و تحریک شدید در دهان و گلو
- تورم لبها، زبان و گلو
- درد معده و تهوع
- مشکل در بلعیدن
- در موارد شدید، اگر مقدار زیادی مصرف شود، ممکن است باعث مشکلات تنفسی شود.
نکته: لمس برگهای پوتوس معمولاً مشکل خاصی ایجاد نمیکند، اما تماس شیرهی آن با پوست حساس ممکن است موجب خارش یا التهاب پوستی شود.
تأثیرات سمی پوتوس بر حیوانات خانگی (سگ و گربه)
پوتوس برای سگها و گربهها بهشدت سمی است. اگر حیوان خانگی شما این گیاه را بجود یا ببلعد، ممکن است دچار:
- آبریزش بیش از حد از دهان
- تورم زبان و دهان
- حالت تهوع و استفراغ
- بیحالی و کاهش اشتها
- در موارد نادر و شدید، ممکن است به مشکلات کلیوی یا مشکل در تنفس منجر شود.
چه باید کرد اگر کسی یا حیوانی پوتوس بخورد؟
- برای انسان: دهان را با آب سرد بشویید و مقدار زیادی آب بنوشید. در صورت بروز علائم شدید مانند تورم شدید گلو یا مشکلات تنفسی، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.
- برای حیوانات: اگر سگ یا گربهی شما پوتوس خورده است و علائم مسمومیت نشان میدهد، سریعاً با دامپزشک تماس بگیرید.
چگونه از خطرات جلوگیری کنیم؟
- پوتوس را دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی قرار دهید.
- اگر حیوان خانگی شما عادت به جویدن گیاهان دارد، گزینههای غیر سمی مانند بامبو یا گیاه گندمی (Spider Plant) را جایگزین کنید.
- در هنگام جابهجایی یا هرس کردن پوتوس، دستکش بپوشید و پس از آن دستهای خود را بشویید.
آفت ها، مشکلات و بیماری ها
کمی حساسزرد شدن و ریزش برگ؛ پوسیدگی ساقه
دلیل این ناهنجاری آبیاری بیش از اندازه به ویژه در زمستان است. پوتوس در شرایط غرقابی دوام نمیآورد.
حاشیهٔ برگها قهوهایتر است، سطح برگ نیز نقطههای قهوهای دارد
دلیل این ناهنجاری ناکافی بودن آب در دورهٔ رشد است. بین دو آبیاری سطح خاک گلدان باید خشک باشد، اما نباید اجازه داد که محیط ریشه خشک بماند.
نوک برگ قهوهای و چروکیده میشود
هوای خشک دلیل این عارضه است. بهطور منظم به برگها آب بپاشید.
برگها شل و پیچیدهاند، ساقه پوسیدهاست
هوای سرد باعث این عارضه است. پوتوس به کاهش ناگهانی دما به پایینتر از ۱۰ درجه سانتیگراد فوقالعاده حساس است.[۳]
افزایش فاصله بین دو برگ و رشد علفی
کمبود نور دلیل این عارضه است. در مکان با نور غیر مستقیم قرار دهید.
از دست رفتن ابلقی و بخشهای سفید
گیاهان ابلق و برخی دیگر از گونهها در اثر کمبود نور سبز میشوند. بیماریهای ریشه در گیاه پتوس میتوانند به دلیل عوامل مختلفی ایجاد شوند، مانند آبیاری نادرست، خاک ناسالم، و یا حمله بیماریهای قارچی و باکتریایی.